آنژیوگرافی قلب از راه دست

آنژیوگرافی به عنوان یکی از روش های تشخیصی نوین و کم تهاجم با هدف بررسی عروق خونی انجام میشود.

سال های زیادی که متخصصان برای ارزیابی سلامت قلب و عروق مرتبط به آن این روش تشخیصی را انجام داده و می توانند اطلاعات قابل توجه و البته بسیار دقیق را در مورد شرایط جسمانی افراد جمع آوری نمایند.

آنژیوگرافی نه تنها یک روش تشخیصی است بلکه برای درمان بسیاری از آسیب های مربوط به قلب و عروق نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

در این فرایند از اشعه ایکس و ماده حاجب استفاده میشود که امکان مشاهده بخش های مختلف عروق خونی را فراهم می‌کند.

آنژیوگرافی با روش های مختلفی انجام می‌شود که یکی از پرکاربردترین آنها آنژیوگرافی قلب از طریق دست است.

برای انجام آنژیوگرافی از طریق دست متخصصان یک لوله نازک و انعطاف پذیر را از طریق شریان رادیال در مچ دست وارد بدن کرده تا به محدوده مورد نظر هدایت کنند.

بعد از ورود کاتتر به رگ مورد نظر متخصصان این ابزار را به آرامی از طریق عروق به سمت قلب یا مغز هدایت می کنند.

پس از اینکه کاتتر به محل مورد نظر رسید ماده حاجب تزریق میشود و همزمان با تصویربرداری اشعه ایکس جریان خون در عروق قابل مشاهده خواهد بود.

مزایای آنژیوگرافی قلب از راه دست

تقریباً همه کسانی که کاندیدای مناسب برای انجام آنژیوگرافی قلب هستند نمی دانند که متخصصان چه روشی را برای این فرایند تصویربرداری انجام خواهد داد.

رگ دست و رگ ران بهترین گزینه ها برای انتقال ابزارهای پزشکی به سمت قلب هستند اما متخصصان معتقدند که اگر آنژیوگرافی قلب از راه دست انجام شود خطر خونریزی کاهش پیدا کرده و عوارض این فرایند تخصصی به حداقل می رسد.

با توجه به اینکه شریان رادیال در مچ دست کوچک تر از شریان کشاله ران است بنابراین خطر خونریزی و کبودی های گسترده کاهش پیدا می کند.

تجربه نشان می دهد که انجام آنژیوگرافی قلب از راه دست باعث میشود تا بیماران راحتی بیشتری داشته باشند، با توجه به اینکه مراقبت از رگ مچ دست آسان‌تر از کشاله ران است.

با آنژیوگرافی قلب از راه دست افراد هیچگونه محدودیتی برای راه رفتن و حرکت کردن نخواهند داشت، با این حال می توان گفت که آنژیوگرافی قلب از راه دست روشی آسان تر است و برای کسانی که مشکلات حرکتی دارند انتخاب این روش توصیه می شود.

یکی دیگر از مزایای آنژیوگرافی قلب از راه دست کمتر بودن درد و ناراحتی بیمار حین عمل و بعد از آن است.

اگر برای ورود کاتتر رگ دست انتخاب شود مسیر کوتاه تری برای رسیدن به بخش مورد نظر پیش روی پزشک خواهد بود.

در نتیجه بیماران درد کمتری را احساس کرده و اغلب حین عمل متوجه تغییرات خاصی نمیشوند.

آنژیوگرافی قلب از راه دست یک روش کم تهاجم و ایمن نسبت به آنژیوگرافی از راه شریان فمورال است، در نتیجه این افراد بهبودی کوتاه تری را تجربه می کنند و با محدودیت خاصی مواجه نخواهند شد.

اگر بیمارانی که تحت آنژیوگرافی قرار می گیرند با مشکلات عروق پا مواجه باشند احتمالاً دسترسی به محدوده مورد نظر و رگ های اطراف قلب بسیار سخت میشود.

در نتیجه اگر دسترسی به شریان فمورال در کشاله ران ممکن نباشد آنژیوگرافی رادیال انجام خواهد شد.

یکی دیگر از مزایای مهم آنژیوگرافی از طریق دست این است که بیماران نیازی به بستر شدن برای مدت طولانی نخواهند داشت و احتمالاً در همان روز آنژیوگرافی رادیال، بیمار مرخص میشود.

کاربردهای آنژیوگرافی قلب از راه دست

یکی از مهمترین سوالاتی که ذهن بیماران را به خود مشغول می کند این است که آنژیوگرافی را با چه هدفی انجام می دهند.

متخصصانی همچون دکتر علیرضا جبلی آنژیوگرافی را انجام می دهند تا بتوانند بیماری های عروق کرونری قلب را تشخیص داده و در صورت نیاز درمان کنند.

بیماری هایی مانند تنگ شدن عروق کرونری را می توان به راحتی با انجام آنژیوگرافی از طریق دست بررسی و درمان نمود.

در صورت نیاز برای ارزیابی آنوریسم های مغزی، تنگی عروق مغز و سایر مشکلات مربوط به عروق در ناحیه مغز می توان آنژیوگرافی عروق مغزی را از راه دست انجام داد.

با توجه به اینکه از رگ مچ دست به راحتی می توان به عروق قلبی و مغزی دسترسی پیدا کرد امکان تشخیص بیماری ها به راحتی فراهم است.

آنژیوگرافی عروق محیطی یکی دیگر از کاربردهای مهم این روش تشخیصی محسوب میشود.

برای تشخیص و درمان بیماری های عروق در دست و پاها بهترین روش آنژیوگرافی محسوب میشود.

نکته قابل توجه در مورد کاربرد آنژیوگرافی این است که این فرایند نه فقط برای تشخیص بلکه برای درمان نیز کاربرد دارد.

متخصصان برای استنت گذاری یا فنر زدن در عروق تنگ شده و یا انجام آنژیوپلاستی با هدف گشاد کردن عروق این روش را انجام می دهند که تاثیر قابل توجهی در بهبودی بیماران و افزایش طول عمر افراد دارد.

آنژیوگرافی از راه دست برای چه کسانی مناسب است؟

در مواردی که انجام آنژیوگرافی از طریق کشاله ران دشوار یا همراه با عوارض شدید باشد، آنژیوگرافی از راه دست (سرخرگ رادیال) بهترین گزینه محسوب می‌شود.

بیماران مبتلا به چاقی مفرط و افرادی که در خون‌رسانی به اندام‌های تحتانی مشکل دارند، از جمله افرادی هستند که این روش برای آن‌ها مناسب‌تر است.

در مقابل، در بیمارانی که حفظ سرخرگ رادیال برای آن‌ها اهمیت دارد، نباید از این روش استفاده شود.

برای مثال، افرادی که نیاز به فیستول دیالیز دارند یا بیمارانی که قرار است از سرخرگ رادیال آن‌ها در جراحی بای‌پس عروق کرونری استفاده شود، گزینه مناسبی برای آنژیوگرافی از طریق دست نیستند.

اگر پزشک بتواند نبض سرخرگ رادیال را در مچ دست راست به‌خوبی احساس کند، نشان‌دهنده سهولت دسترسی به قلب از این مسیر است.

با این حال، مهم‌ترین عامل در انتخاب مسیر مناسب برای آنژیوگرافی چه از طریق دست و چه از پا میزان تجربه و مهارت پزشک است.

انجام آنژیوگرافی از راه دست روشی چالش‌برانگیز است و نیاز به تخصص بالایی دارد. به همین دلیل، بسیاری از پزشکان ترجیح می‌دهند این عمل را از مسیر کشاله ران انجام دهند و فقط در موارد خاص از روش رادیال استفاده می‌کنند.

آمادگی های لازم قبل از آنژیوگرافی قلب از راه دست

برای اینکه آنژیوگرافی قلب از دست با موفقیت انجام شود دستورالعمل های گفته شده قبل از این عمل را از پزشک پرسیده تا در شرایط ایده‌آل برای این فرایند درمانی اقدام نمایید.

مهم است که برای آنژیوگرافی از راه دست چند ساعت قبل از عمل ناشتا باشید حدوداً ۸ ساعت قبل از آنژیوگرافی توصیه میشود که از مواد غذایی و انواع نوشیدنی استفاده نکنید.

به یاد داشته باشید که متخصصان باید در جریان نحوه مصرف داروها، نوع دارو و میزان دارو قرار بگیرند.

اگر از انواع رقیق کننده خون استفاده می کنید یا برای کنترل دیابت دارو درمانی را انجام می دهید پیش از آنژیوگرافی حتماً موضوع را به پزشک خود یادآوری کنید.

مهم است که پیش از آنژیوگرافی از راه دست برای کنترل شرایط و پیشگیری از آسیب های احتمالی آزمایشات تخصصی را انجام دهید.

آزمایش خون و نوار قلب طبق نظر پزشک انجام می شود و متخصصان با مطالعه نتایج آزمایشات متوجه شرایط جسمانی بیماران خواهند شد و آنژیوگرافی را در شرایطی کاملاً کنترل شده و ایمن انجام می دهند.

نحوه انجام آنژیوگرافی قلب از راه دست

آنژیوگرافی قلب از راه دست یکی از روش‌های تشخیصی دقیق و کم‌عارضه برای بررسی وضعیت عروق کرونری قلب است.

این عمل معمولاً در بیمارستان انجام می‌شود و حدود ۱ تا ۳ ساعت زمان می‌برد.

بیشتر بیماران پس از اتمام آنژیوگرافی می‌توانند در همان روز مرخص شده و به خانه بازگردند. مراحل انجام این روش به شرح زیر است:

انتخاب مسیر ورود کاتتر

در ابتدا، پزشک متخصص قلب و عروق نبض شریان رادیال (در ناحیه مچ دست) را بررسی می‌کند تا از خون‌رسانی مناسب به دست اطمینان حاصل شود.

اگر جریان خون در هر دو شریان رادیال و اولنار مطلوب باشد، انجام آنژیوگرافی از طریق دست ایمن است.

معمولاً دستی که نبض قوی‌تری دارد برای ورود کاتتر انتخاب می‌شود. با این حال، در برخی شرایط خاص ممکن است مسیر جایگزین یعنی شریان فمورال در کشاله ران مورد استفاده قرار گیرد.

تزریق داروهای آرامبخش

پس از آماده‌سازی بیمار، یک آنژیوکت در رگ بازو یا دست برای تزریق مایعات و داروها قرار داده می‌شود.

سپس داروهای آرام‌بخش مانند میدازولام و فنتانیل جهت کاهش اضطراب و جلوگیری از اسپاسم عروقی تزریق می‌گردد.

این داروها باعث می‌شوند روند ورود کاتتر به رگ آسان‌تر و بدون درد باشد.

وارد کردن کاتتر و انجام آنژیوگرافی

در این مرحله، پزشک با ایجاد برشی کوچک در ناحیه مچ دست، کاتتر مخصوص آنژیوگرافی را وارد شریان رادیال می‌کند و به‌آرامی آن را تا قلب هدایت می‌کند.

پس از رسیدن کاتتر به عروق کرونری، ماده حاجب تزریق شده و تصاویر دقیق از عروق قلب با استفاده از اشعه ایکس گرفته می‌شود.

در صورت مشاهده انسداد یا تنگی، پزشک می‌تواند هم‌زمان از روش آنژیوپلاستی برای بازکردن رگ استفاده کند.

 پانسمان محل ورود کاتتر

در پایان، کاتتر از رگ خارج شده و محل ورود آن با بانداژ فشاری یا دستگاه TR Band بسته می‌شود تا از خون‌ریزی جلوگیری شود.

پس از اتمام عمل، بیمار می‌تواند بنشیند و غذا بخورد، اما توصیه می‌شود تا مدتی از فشار آوردن یا خم کردن بیش‌ازحد مچ دست خودداری کند تا روند ترمیم سرخرگ رادیال سریع‌تر انجام شود.

مراقبت های بعد از آنژیوگرافی از راه دست

به طور کلی مراقبت های بعد از آنژیوگرافی برای همه افراد یکسان و مشابه است، اما معمولاً کسانی که آنژیوگرافی را از راه دست انجام می دهند شرایط جسمانی متعادل تری خواهند داشت و نیاز به مراقبت های تخصصی ندارد.

فراموش نکنید که آنژیوگرافی قلب از راه دست نیز دوره نقاهت دارد اگر چه از روش های دیگر ساده تر است اما مهم است که از محل ورود کاتتر به خوبی مراقبت کنید.

از همان قسمت که کاتتر به بدن راه پیدا می کند احتمال خونریزی، کبودی و حتی درد وجود دارد.

با فشار کنترل شده بر محل کاتتر می توانید مانع از خونریزی شده و شرایط را تحت کنترل درآورید.

حتماً بعد از آنژیوگرافی استراحت کنید، اگر چه نیازی به استراحت طولانی مدت نیست اما بهتر است که ساعاتی بعد از آنژیوگرافی را در خانه مانده و از انجام فعالیت های غیر ضروری خودداری کنید.

برای اینکه دفع ماده حاجب از بدن سریع تر انجام شود مصرف مایعات فراوان را فراموش نکنید.

مصرف آب و آبمیوه های طبیعی به افرادی که آنژیوگرافی قلب از راه دست را انجام می دهند توصیه میشود و به بهبود سریع تر آنها کمک خواهد کرد.

با توجه به اینکه آنژیوگرافی با پیشرفته ترین تجهیزات انجام میشود متخصصان این فرایند تشخیصی و درمانی را کاملاً ایمن دانسته و معتقدند که با مراقبت های ساده به بهبودی کامل خواهید رسید.

فراموش نکنید که اگر در این مورد کوتاهی اتفاق بیفتد همین عمل ساده و کم خطر باعث میشود تا با چالش ها و دردسرهای زیادی مواجه شوید.

پس مراقب باشید که عوامل خطرآفرین مثل خونریزی، عفونت و دردهای شدید باعث ناپایداری شرایط جسمانی نشود و مراقبت های بعد از آنژیوگرافی را به درستی انجام دهید.

خطرات آنژیوگرافی قلب از دست

آنژیوگرافی قلب از طریق دست یکی از روش‌های رایج و کم‌عارضه در بررسی عروق کرونری است، اما مانند هر روش پزشکی دیگر، می‌تواند خطرات و محدودیت‌هایی نیز به همراه داشته باشد.

هرچند این روش به‌دلیل راحتی و دوره نقاهت کوتاه، در سال‌های اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کرده است، اما آگاهی از عوارض احتمالی آن برای بیماران ضروری است.

به علت قطر کم شریان مچ دست و احتمال بالاتر اسپاسم یا تنگی رگ، در برخی بیماران ممکن است عبور وسایل آنژیوگرافی با دشواری انجام شود.

در چنین شرایطی، اگر پزشک موفق به تکمیل فرایند از طریق دست نشود، ممکن است ادامه عمل از طریق شریان فمورال (در کشاله ران) انجام گیرد.

آنژیوگرافی از راه دست نیازمند دقت، ظرافت و تجربه بالای پزشک متخصص قلب است.

میزان اشعه دریافتی برای پزشک در این روش نسبت به روش فمورال اندکی بیشتر است، چراکه مسیر تصویربرداری و هدایت کاتتر متفاوت است.

یکی از عوارض احتمالی پس از عمل، انسداد شریان رادیال است.

در گذشته این عارضه تا حدود ۱۵ درصد از بیماران را درگیر می‌کرد، اما امروزه با به‌کارگیری تکنیک‌های نوین و تجهیزات پیشرفته، میزان آن به حدود ۲ تا ۳ درصد کاهش یافته است.

در بیشتر موارد، این انسداد بدون علامت است و تأثیری بر عملکرد دست نمی‌گذارد.

در برخی موارد نادر، ممکن است بیمار دچار آسیب موقت به اعصاب یا عروق ساعد و آرنج شود.

گاهی احساس برجستگی یا تورم خفیف در محل ورود کاتتر ایجاد می‌شود که معمولاً طی چند روز برطرف می‌گردد. در موارد بسیار نادر، ممکن است نیاز به مداخلات درمانی یا جراحی وجود داشته باشد.

نتایج آنژیوگرافی قلب از دست

پس از انجام تمام مراحل آنژیوگرافی دستی قلب، باید منتظر نتایج باشید. شاید بخواهید بدانید که این نتایج دقیقاً چه چیزی را نشان می‌دهند و ما این پاسخ را به شما خواهیم داد.

در واقع؛ نتایج آنژیوگرافی از دست به شما نشان می‌دهد که؛

• شریان‌های شما چقدر مسدود شده‌اند.
• دقیقاً کدام شریان و چه نوع شریانی مسدود شده است.
• وضعیت شریان‌های کرونری شما چگونه است.
• قلب چگونه خون را پمپاژ می‌کند و چگونه کار می‌کند.

به همین دلیل، آنژیوگرافی مطمئن‌ترین راه برای تشخیص بیماری‌های مرتبط با قلب، رگ‌های خونی و مشکلات گردش خون محسوب می‌شود.