چگونه بزرگی پروستات را تشخیص دهیم؟

بزرگی پروستات مشکلی است که بسیاری از مردان با افزایش سن با آن روبه‌رو می‌شوند.

آگاهی از علائم و روش‌های تشخیص این بیماری، کمک می‌کند تا در زمان مناسب برای درمان اقدام کنید.

در این مطلب به بررسی راه‌های تشخیص بزرگی پروستات می‌پردازیم.

علائم مشکوک به بزرگی پروستات

یکی از مشکلات و بیماری های نسبتا شایع در آقایان میانسال بزرگی پروستات خوش خیم است، معمولاً چنین عارضه‌ای بعد از ۵۰ سالگی اتفاق می افتد که البته به عوامل مختلفی بستگی دارد.

هر کدام از بیماران با توجه به تغییراتی که در پروستات ایجاد میشود علائم متفاوتی از خود نشان می دهند که در ادامه مفصل‌تر در مورد آن صحبت خواهیم کرد.

علائم اولیه

از مهمترین علائم اولیه بزرگی پروستات خوش‌ خیم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

تکرر ادرار

یکی از شایع ترین علائمی که بیماران مبتلا به بزرگی پروستات تجربه می کنند نیاز به ادرار کردن بیش از حد معمول است.

معمولاً این حالت در بیماران در طی شب تشدید میشود و ممکن است این وضعیت باعث بی خوابی یا اختلال در خواب فرد شود.

فشار ضعیف ادرار

از نشانه های اولیه بزرگی پروستات خوش خیم باید به ضعیف بودن جریان ادرار اشاره کرد، البته ممکن است جریان ادرار نسبت به گذشته تغییراتی داشته باشد و با حالت ضعیف تر از حد معمول یا به صورت ناپیوسته جریان داشته باشد.

مشکل در شروع ادرار

مشکل در شروع ادرار یکی دیگر از نشانه های اولیه بزرگی پروستات است، به گونه ای که افراد برای شروع ادرار کردن به زمان بیشتری نیاز دارند یا احساس می کنند شروع ادرار برای آنها بسیار سخت شده است.

حس عدم تخلیه کامل مثانه

از علائم بزرگی پروستات باید به احساس عدم تخلیه مثانه اشاره کرد، این افراد حتی بعد از چندین بار مراجعه به دستشویی برای ادرار کردن باز هم تصور می کنند که مثانه به طور کامل تخلیه نشده است.

درد و ناراحتی هنگام ادرار

برخی از افراد ممکن است هنگام ادرار کردن احساس سوزش و یا درد داشته باشند اگر این مسئله هر بار تکرار میشود می تواند نشانه بزرگی پروستات باشد.

خروج ادرار با مکث

از اولین نشانه های بزرگی پروستات خوش خیم باید به مکث و توقف غیر عادی در روند خروج ادرار اشاره کرد.

حتی برخی از افراد تصور می کنند که علاوه بر مکث در ادرار کردن جریان ادرار نیز کندتر شده و فرایند تخلیه مثانه به آرامی انجام می‌شود.

ادرار قطره قطره

یکی از مشکلات شایع پس از بزرگی پروستات خروج قطره قطره ادرار بعد از هر بار تخلیه مثانه است، که به عنوان یکی از نشانه های بزرگی پروستات خوشخیم شناخته می‌شود.

علائم پیشرفته

زمانی که بزرگی پروستات با تمام علائم اولیه نادیده گرفته می‌شود این بیماری نیز پیشرفت کرده و علائم و عوارض جدی تری را ایجاد می کند این وضعیت می تواند شامل موارد زیر باشد:

احتباس ادراری

از جمله نشانه های مهم بزرگی پروستات باید به احتباس ادراری اشاره کرد.

به گونه ای که افراد در ادرار کردن ناتوان شده و علی رغم تلاش زیاد و مکرر در تخلیه مثانه موفق نیستند، در این حالت گاهی بیماران برای تخلیه مثانه به کاتتر نیاز دارند.

عفونت های ادراری مکرر

اگر بر اثر بزرگی پروستات اقدامات درمانی به موقع انجام نشود حبس ادرار در مثانه خطر ابتلا به عفونت های ادراری را افزایش می دهد.

مبتلایان به عفونت ادراری مکرر علائمی مثل تب، درد و سوزش هنگام ادرار کردن را تجربه خواهند کرد.

سنگ مثانه

مبتلایان به بزرگی پروستات گاهاً علائم جدی تر مثل سنگ مثانه را تجربه می کنند.

زمانی که ادرار برای مدت طولانی در مثانه حبس می‌شود احتمال تشکیل سنگ نیز افزایش پیدا می کند و می تواند درد و مشکلات جانبی بیشتری را ایجاد کند.

نارسایی کلیوی

از علائم پیشرفته و خطرناک بزرگی پروستات باید به نارسایی کلیه اشاره کرد، اگر چه چنین نشانه ای در بیماران نادر است اما این وضعیت می تواند به نارسایی کلیوی ختم شود.

درد شکم و کمر

علائم و نشانه های بزرگی پروستات زمانی جدی و خطرناک هستند که باعث ایجاد درد در پایین شکم یا کمر شود که معمولاً این حالت با تجمع ادرار در مثانه اتفاق می افتد.

خون در ادرار

از علائم جدی تر بزرگی پروستات باید به خون در ادرار اشاره کرد، هماتوری یک نشانه جدی محسوب شده و نیاز است که افراد فورا تحت درمان قرار بگیرند.

تغییر در الگوی ادرار

از نشانه های پیشرفته تر و خطرناک بزرگ پروستات باید به تغییر در الگوی ادرار اشاره نمود، این تغییرات آنقدر شدید است که اغلب افراد حین تخلیه ادرار قطع ناگهانی آن را تجربه می کنند که به طور غیر قابل پیش بینی این حالات افزایش می یابد.

روش های تشخیص بزرگی پروستات کدامند؟

تشخیص بزرگی پروستات با استفاده از روش های زیر توسط پزشک متخصص و با تجربه ای همچون دکتر علیرضا جبلی انجام می‌شود:

معاینه فیزیکی پروستات

یکی از روش های کاربردی و مهم برای تشخیص بزرگی پروستات خوش خیم معاینه فیزیکی است.

متخصصان با هدف ارزیابی سلامت پروستات و شناسایی علائم مختص این عارضه معاینه فیزیکی را انجام می دهند تا اطلاعات لازم را در مورد سلامت و وضعیت پروستات جمع آوری کنند.

برای معاینه فیزیکی ابتدا پزشک دستکش مخصوص را به دست کرده و با استفاده از ژل روان کننده از طریق مقعد اقدام به معاینه پروستات می کنند.

در این روش معاینه پزشک می تواند میزان بزرگ شدن پروستات و قوام پروستات را بررسی نموده و هر نوع تغییر غیر عادی در اندازه یا شکل پروستات را بررسی می کنند.

با معاینه فیزیکی می توان هر نوع توده را در این محدوده تشخیص داد و به نوعی روشی کاربردی برای غربالگری پروستات محسوب می‌شود.

اگر چه معاینه فیزیکی پروستات برای بیماران حس نامناسبی دارد اما بسیار سریع و بدون درد انجام میشود و اطلاعات ارزشمندی از سلامت پروستات در اختیار پزشک قرار خواهد گرفت.

آزمایش های تشخیصی

یکی از مهمترین روش ها برای تشخیص بزرگی پروستات خوش خیم انجام آزمایشات تشخیصی است.

در ادامه چند روش مهم برای تشخیص بزرگی پروستات را شرح خواهیم داد که هر کدام از آنها در جایگاه خود کاربرد بسیار خوبی دارند.

آزمایش خون

در این روش متخصصان مقداری از خون بیمار را دریافت کرده تا بتوانند سطح پروتئینی به نام آنتی ژن خاص پروستات را اندازه‌ گیری کنند.

سطح بالای این آنتی ژن می تواند نشانه ای از بزرگی پروستات، التهاب یا سرطان پروستات باشد.

آزمایش ادرار

در اکثر مواقع عفونت در ادرار می تواند ارتباط مستقیمی با بزرگی پروستات داشته باشد  به ویژه زمانی که افراد علائمی غیر از عفونت ادراری را هم تجربه می کنند.

با انجام آزمایش ادرار پزشک می تواند عفونت ادراری یا وجود خون در ادرار را تشخیص دهد.

آزمایش جریان ادرار

با این آزمایش تشخیصی می توان ارزیابی دقیقی از میزان و فشار جریان ادرار داشت، با این راهکار پزشک به تشخیص مشکلات مربوط به جریان ادرار پرداخته و اگر ارتباطی به بزرگی پروستات داشته باشد مشخص خواهد شد.

تصویربرداری پروستات

یکی از روش های کاربردی برای تشخیص بزرگی پروستات و ارزیابی آسیب های احتمالی تصویربرداری است.

سونوگرافی پروستات

در این روش تشخیصی متخصصان گاهاً از سونوگرافی استفاده می کنند یا تصویربرداری با امواج مغناطیسی انجام می پذیرد.

در روش سونوگرافی متخصصان با وارد کردن یک پروب کوچک به داخل رکتوم اقدام به تصویربرداری از پروستات نموده که می توانند اندازه گیری دقیقی از ابعاد آن داشته باشند و اگر ناهنجاری وجود داشته باشد شناسایی خواهد شد.

البته می توان سونوگرافی شکمی را نیز انجام داد و به بررسی کلیه ها و مثانه پرداخت.

MRI پروستات

یکی از روش های تصویربرداری مهم و کاربردی برای بررسی سلامت پروستات، ام آر آی است که با استفاده از امواج مغناطیسی صورت می پذیرد.

در این روش تشخیصی پزشک می تواند سرطان پروستات را تشخیص داده و حتی مرحله بیماری را هم مشخص می کند.

با انجام ام آر آی متخصصان اطلاعات بیشتری در مورد اندازه موقعیت تومورهای احتمالی و دیگر ناهنجاری ها خواهند داشت.

ارزیابی عملکرد ادراری

یکی از اقدامات مهمی که برای افراد مبتلا به بزرگی پروستات انجام می‌شود ارزیابی عملکرد ادراری است که یک روش تشخیصی مهم محسوب می‌شود.

در این روش تشخیصی پزشکان ابتدا آزمایش جریان ادرار را انجام می دهند و با استفاده از یک دستگاه مخصوص میزان و سرعت جریان ادرار را اندازه گیری می کنند.

متخصصان با این روش می توانند الگوی مجاری را بررسی نموده و اگر انسداد یا مشکلی در تخلیه مثانه وجود داشته باشد مشخص خواهد شد.

سیستومتری روشی دیگر برای ارزیابی عملکرد ادراری است، این آزمایش به بررسی حجم مثانه حین پر شدن و تخلیه آن پرداخته و می توان با انتقال یک کاتتر به داخل مثانه فشار داخل مثانه را هنگام پر شدن اندازه گیری نمود.

با این کار می توان اقدام به شناسایی اختلالات عملکرد مثانه نمود و اطلاعاتی ارزشمند در اختیار پزشک قرار می گیرد.

اگر متخصصان بخواهند ارزیابی دقیقی از فشار در طول مجرای اجرایی داشته باشند روش پروفیلوگرام ادراری را انجام می دهند.