علائم بزرگی پروستات

یکی از مشکلات و بیماری های نسبت شایع در آقایان که ممکن است با افزایش سن و در دوره میانسالی تجربه کنند بزرگ شدن پروستات یا هایپرپلازی خوش خیم پروستات است.

همه کسانی که به این بیماری مبتلا هستند می توانند از طریق راه های مختلف و حتی مراجعه به پزشک متخصص همچون دکتر علیرضا جبلی علت آسیب را پیدا کنند و مسیر درمان را هر چه سریع تر شروع نمایند.

اگر هنوز به پزشک مراجعه نکرده اید اما علائم غیر طبیعی را تجربه می کنید تا انتهای مقاله با ما همراه باشید تا مهمترین علائم بزرگی پروستات را با جزئیات بیشتر برایتان شرح دهیم.

یکی از مهمترین علائم و نشانه های بزرگی پروستات تاثیر مستقیم این عارضه بر سلامت و کارکرد مثانه است.

البته مثانه فقط بخشی از سیستم ادراری محسوب می‌شود و بزرگی پروستات در نهایت باعث می‌شود تا عملکرد ادراری بدن مختل شده و شرایط غیر طبیعی را ایجاد می کند.

اولین و مهم ترین علامت بزرگی پروستات عدم توانایی افراد برای نگه داشتن ادرار در مثانه است.

با توجه به اینکه بزرگ شدن پروستات فشاری مضاعف به مثانه وارد می کند احتمالاً مثانه با واکنش های غیرطبیعی مواجه شده و بعد از پر شدن های جزئی حالت تخلیه ناگهانی را برای شخص ایجاد می کند.

نشانه های بزرگی پروستات

در ادامه کمی بیشتر و مفصل تر در مورد علائم مربوط به ذخیره سازی ادرار برایتان خواهیم گفت تا بدانید که بزرگی پروستات چه آسیب هایی به سیستم ادراری وارد می کند.

تکرر ادرار

به طور معمول هر فرد نیاز است که در طی شبانه روز ۴ تا ۸ بار برای تخلیه ادرار اقدام کند، البته تعداد دفعات نیاز به تخلیه ادرار بستگی به رژیم غذایی افراد و مصرف مایعات نیز خواهد داشت.

اگر نیاز به دفع ادرار بیش از ۸ بار در ۲۴ ساعت باشد و این اتفاق به صورت ناگهانی شروع شود می تواند نشانه ای از مشکلات مثانه باشد.

یکی از مهمترین دلایل تکرر ادرار در آقایان این است که مثانه زودتر از موعد پر شده و فشار زیادی به فرد وارد می کند، در حالی که فرد بعد از مراجعه به دستشویی متوجه می‌شود که حجم ادرار بسیار کم است.

این مسئله مستقیماً مرتبط به بزرگ شدن غده پروستات است.

زمانی که صحبت از تکرر ادرار بر اثر بزرگی پروستات می‌شود متخصصان در مورد جزئیات بیشتر این فرایند از مراجعین سوالاتی را خواهند پرسید و معمولاً مهم است بدانند که تکرر ادرار در طی روز اتفاق می افتد یا هنگام شب رخ می دهد‌.

بسیاری از کسانی که دچار تکرر ادرار شبانه می‌شوند این مسئله را یک عارضه ناراحت کننده و آزاردهنده می دانند که مستقیماً بر کیفیت زندگی آنها تاثیر می گذارد.

هر چقدر که پروستات بزرگتر می‌شود فشار بیشتری به مثانه وارد خواهد شد، در نتیجه مثانه توانایی ذخیره حجم ادرار را به اندازه معمول نداشته و زودتر از حد طبیعی پر می‌شود.

در نتیجه این افراد نه فقط هنگام روز بلکه در طی شب نیز دچار تکرر ادرار می‌شوند.

همواره این نکته وجود دارد که افزایش تولید ادرار شبانه با افزایش سن نیز اتفاق می افتد.

هورمون ضد ادرار در بدن افرادی که سن بالاتری دارند کمتر ترشح می‌شود.

در نتیجه در طول شب ادرار بیشتری تولید می‌شود که برای افراد مبتلا به بزرگی پروستات این عارضه با شدت بیشتری رخ می دهد و نیاز به دفع ادرار افزایش پیدا می کند.

یکی دیگر از دلایل تکرر ادرار شبانه نارسایی قلبی خفیف یا ادم محیطی است.

معمولاً در طی روز مصرف مایعات باعث می‌شود تا تجمع مایعات بیشتری در اندام های تحتانی اتفاق بیفتد.

در نهایت هنگام شب با دراز کشیدن این مایعات وارد گردش خون شده و کلیه ها ادرار بیشتری تولید می کند.

زمانی که این افراد به بزرگی پروستات مبتلا باشند کمترین میزان حجم ادرار فشار زیادی به مثانه وارد می کند و این چرخه باعث می‌شود که فرد دچار تکرر ادرار شبانه شود.

مصرف داروهای فشار خون در طی روز سبب افزایش تولید ادرار در شب می‌شود، اما باید توجه داشته باشید که تمامی این علائم، عوارض و تکرر ادرار در طی شبانه روز ارتباط مستقیمی با وضعیت پروستات دارد.

کسانی که درگیر تکرر ادرار به ویژه هنگام شب می‌شوند مرور زمان اختلال خواب مزمن خستگی و کاهش تمرکز را تجربه خواهند کرد.

این مسئله به ویژه برای سالمندان خطر افتادن، شکستگی و تاثیر منفی بر خلق و خو را به همراه دارد.

فوریت در ادرار کردن

کسانی که به بزرگی پروستات مبتلا هستند علائمی مثل حس ناگهانی و غیرقابل کنترل برای ادرار کردن را تجربه می کنند.

این مسئله نشان می دهد که مثانه بیش از حد تحریک شده و معمولاً با تحریکات بسیار جزئی مانند تغییر وضعیت بدن یا شیدن صدای آب انقباضات بسیار قوی و ناگهانی در مثانه اتفاق می افتد.

این مسئله زمانی نگران کننده می‌شود که فرد بعد از تخلیه ادرار متوجه می‌شود که این حجم از فشار به مثانه فقط با وجود ادرار بسیار محدود اتفاق افتاده و معمولاً نشان می دهد که شرایط بدن در حالت غیر طبیعی قرار گرفته است.

به طور کلی بزرگی پروستات به مرور زمان باعث ایجاد فوریت شدید در تخلیه ادرار می‌شود، با توجه به اینکه این افراد توانایی کافی برای کنترل ادرار را ندارند باعث بی اختیاری ادرار اضطراری می‌شود.

احساس عدم تخلیه کامل مثانه

یکی از علائم و نشانه های بزرگ شدن پروستات در آقایان احساس عدم تخلیه کامل مثانه است.

این حالت زمانی اتفاق می افتد که فرد بلافاصله بعد از تخلیه ادرار همچنان احساس می کند که مقداری ادرار در مثانه باقی مانده و انسداد مجاری ادراری رخ داده است.

یا اینکه مثانه بیش از حد حساس شده و به دلیل فشار مزمن احساس پر بودن به طور مداوم با فرد همراه است، حتی زمانی که حجم ادرار بسیار کم است.

از مهمترین عوارض و نشانه بزرگی پروستات باید به باقیماندن ادرار در مثانه اشاره کرد که محیط بسیار مناسبی برای رشد باکتری ها بوده و خطر عفونت های ادراری را افزایش می دهد، این عارضه در نهایت باعث تشکیل سنگ در مثانه خواهد شد.

علائم مرتبط با تخلیه ادرار در پی بزرگی پروستات

همانطور که گفته شد یکی از مهمترین نشانه های بزرگی پروستات اختلالاتی است که در سیستم ادراری بدن اتفاق می افتد.

به طور معمول این عارضه به دو دسته تقسیم بندی می‌شود، دسته اول مربوط به ذخیره سازی ادرار است که با جزئیات کامل در مورد آن صحبت شد و دسته دوم مرتبط با تخلیه ادرار است در ادامه در مورد آن توضیح خواهیم داد.

بعد از ابتلای آقایان به بزرگی پروستات به مرور زمان فرد متوجه علائم غیرطبیعی در تخلیه ادرار می‌شوند که اصطلاحا به آن علائم انسدادی گفته می‌شود.

بزرگی پروستات باعث می‌شود تا جریان ادرار کاهش پیدا کرده یا شدیداً ضعیف می‌شود.

بزرگی پروستات باعث می‌شود تا مجاری ادراری از حد طبیعی تنگ تر شود و مانند یک دریچه نیمه بسته عمل می کند.

در نتیجه فشار لازم برای خروج ادرار کاهش پیدا می کند و شاهد جریان بسیار نازک و نیروی بسیار کم هنگام خروج ادرار خواهید بود.

متخصصان این عارضه را یک مسئله جدی برای به خطر افتادن سلامت سیستم ادراری می دانند و بهتر است که جریان خون توسط پزشک مشاهده و اندازه گیری شود تا راهکارهای درمان بزرگی پروستات سریعتر انجام پذیرد.

بخش دیگری از عوارض مرتبط با تخلیه ادرار بعد از بزرگی پروستات تاخیر در شروع ادرار کردن است.

برای اینکه تخلیه ادرار شروع شود عضلات مثانه باید نیروی کافی برای غلبه بر مقاومت ایجاد شده داشته باشند، اما بزرگی پروستات مانع از انجام این فرایند طبیعی می‌شود و افراد هنگام تخلیه ادرار تاخیر قابل توجهی را مشاهده می‌کند.

توقف و شروع جریان ادرار یکی دیگر از مشکلاتی است که با بزرگی پروستات رخ می دهد، به نوعی که افراد متوجه می‌شوند جریان ادرار به طور ناگهانی قطع شده و مجدد شروع می‌شود.

این اتفاق زمانی رخ می دهد که عضلات مثانه نمی توانند فشار کافی برای تخلیه ادرار را حفظ کنند در نتیجه مثانه تلاش می کند تا فشار را افزایش دهد اما این افراد ناخواسته با قطع جریان ادرار مواجه می‌شوند.

چنین اختلالی نشان می دهد که ضعف تدریجی اما بسیار قوی در عضله اصلی مثانه اتفاق افتاده است و منشا همه این عوارض بزرگ شدن پروستات است.

در مورد علائم مربوط به تخلیه ادرار باید گفت که برخی از افراد متوجه می‌شوند که انتهای ادرار به صورت قطره قطره خارج می‌شود.

این مسئله همواره با مشکلات بهداشتی برای آقایان همراه است، زیرا باعث می‌شود تا فرد شاهد خیس شدن لباس زیر خود باشد و نهایتاً ناراحتی و بوی نامطبوعی را ایجاد می کند.

علائم شایع بزرگی پروستات در آقایان

بسیاری از کسانی که به بزرگی پروستات مبتلا هستند علاوه بر مشکلات ادراری به مرور زمان درگیر عفونت های ادراری مکرر نیز می‌شوند.

ممکن است آسیب های شدیدی به مثانه وارد شده یا باعث تشکیل سنگ در مثانه می‌شود.

در مواردی که علائم ناشی از بزرگی پروستات شدید باشد و درمان‌های دارویی کافی نباشد، از روش‌های مداخله‌ای مثل آنژیوگرافی پروستات برای بهبود علائم می توان استفاده کرد.

در نهایت باید بدانید که بزرگی پروستات با علائمی مثل احتباس ادراری همراه خواهد بود یا اینکه آسیب به کلیه شرایط بسیار سختی را برای افراد ایجاد می کند و در نهایت باعث ناراحتی یا نارسایی کلیه می‌شود.

تفاوت علائم بزرگی پروستات با سرطان پروستات

در بزرگی پروستات، علائم اغلب مربوط به مشکلات جریان ادرار هستند، مانند تکرر ادرار، بیدار شدن از خواب در شب برای ادرار کردن، شروع آهسته ادرار، زور زدن برای ادرار کردن و احساس تخلیه ناقص مثانه.

این علائم به دلیل بزرگ شدن غیرسرطانی غده پروستات و فشار بر مجرای ادرار می باشد.

در مقابل، سرطان پروستات معمولاً در مراحل اولیه خود بدون علامت است؛ به این معنی که فرد ممکن است هیچ مشکلی در ادرار کردن نداشته باشد.

با پیشرفت سرطان، علائمی مشابه بزرگی پروستات ممکن است ظاهر شود، مانند مشکل در ادرار کردن که با این حال، علائم از نظر اختصاصی بودن و شدت متفاوت می باشند.

به عنوان مثال، خون در ادرار یا مایع منی، درد مداوم کمر یا لگن، ضعف عمومی یا کاهش وزن بدون دلیل، علائمی هستند که بیشتر با سرطان پیشرفته مرتبط هستند تا با بزرگی خوش‌خیم پروستات.

بزرگی پروستات نمی‌تواند به خودی خود به سرطان تبدیل شود و ممکن است این دو بیماری همزمان وجود داشته باشند.

هنگام ارزیابی علائم، پزشک باید با استفاده از معاینات تخصصی، آزمایش PSA، تصویربرداری و گاهی اوقات بیوپسی، بین این دو بیماری تمایز قائل شود تا تشخیص دقیقی ارائه دهد.

تفاوت بین علائم بزرگی پروستات و سایر بیماری‌ های ادراری

علائم بزرگ شدن پروستات می‌تواند مشابه سایر بیماری‌های دستگاه ادراری باشد، اما تفاوت‌هایی وجود دارد که می‌تواند به تشخیص کمک کند.

یکی از علائم اصلی بزرگ شدن پروستات، کاهش جریان ادرار و مشکل در شروع ادرار کردن است.

در حالی که این علائم ممکن است در برخی دیگر از بیماری‌های دستگاه ادراری، مانند عفونت‌های دستگاه ادراری یا سنگ مثانه نیز دیده شود، در BPH معمولاً به دلیل فشاری که پروستات بزرگ شده بر مجرای ادرار وارد می‌کند، رخ می‌دهد.

تکرر ادرار، به خصوص در شب (پلی‌اوری)، در BPH شایع است، در حالی که در عفونت‌های دستگاه ادراری این علامت بیشتر با درد یا سوزش همراه است.

در عفونت‌های دستگاه ادراری، بیمار ممکن است هنگام ادرار کردن احساس سوزش یا درد کند، که در پروستات بزرگ شده کمتر رایج است.

خون در ادرار بیشتر در بیماری‌هایی مانند سنگ مثانه یا عفونت‌های جدی‌تر دستگاه ادراری دیده می‌شود، در حالی که خونریزی در BPH بسیار نادر است.

در مجموع، اگرچه علائم مشابهی وجود دارد، اما ویژگی‌های خاصی مانند مشکل در شروع ادرار و جریان ضعیف ادرار اغلب به تشخیص بزرگی پروستات کمک می‌کنند.

روش‌های تشخیص بزرگی پروستات در مردان

تشخیص بزرگی خوش‌خیم پروستات از طریق چند روش پزشکی انجام می‌شود.

در اولین مرحله، زمانی که بیمار به پزشک مراجعه می‌کند، معاینه فیزیکی از طریق مقعد انجام می‌گیرد.

در این معاینه، پزشک اندازه، قوام و شکل پروستات را بررسی کرده و در صورت نیاز، آزمایش‌های تکمیلی را تجویز می‌کند.

درباره سابقه پزشکی، علائم فعلی و داروهای مصرفی بیمار سوالاتی مطرح می‌شود تا ارزیابی دقیق‌تری صورت گیرد.

از مهم‌ترین روش‌های تشخیص بزرگی پروستات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تست نوار مثانه: برای بررسی نحوه عملکرد مثانه و شدت انسداد جریان ادرار.
• آزمایش ادرار: جهت تشخیص عفونت یا وجود خون در ادرار.
• اندازه‌گیری باقیمانده ادرار پس از تخلیه مثانه: برای تعیین میزان تخلیه کامل ادرار.
• آزمایش PSA: جهت بررسی احتمال مشکلات دیگر از جمله سرطان پروستات.
• سیستوسکوپی: مشاهده درون مثانه و مجرای ادراری با استفاده از ابزار مخصوص برای ارزیابی دقیق‌تر.

در صورتی که از داروهایی مانند آرام‌بخش‌ها، آنتی‌هیستامین‌ها، داروهای ضدافسردگی یا دیورتیک‌ها استفاده می‌کنید، حتماً پزشک خود را مطلع سازید.

این داروها می‌توانند بر عملکرد دستگاه ادراری تأثیر گذاشته و در نتیجه بر دقت آزمایش‌ها و تشخیص نهایی اثر بگذارند.

پیشگیری از تشدید علائم بزرگی پروستات

پیشگیری از تشدید علائم بزرگی پروستات نیازمند توجه به سبک زندگی و مراقبت‌های روزمره است.

بزرگی پروستات بخشی از روند طبیعی افزایش سن در مردان است، اما با رعایت چند نکته ساده می‌توان از پیشرفت سریع علائم آن جلوگیری کرد.

مهم‌ترین اقدام، حفظ وزن مناسب و فعالیت بدنی منظم است؛ ورزش روزانه به بهبود جریان خون در لگن و کاهش التهاب در بافت پروستات کمک می‌کند.

یکی دیگر از عوامل مهم، تغذیه سالم است. مصرف غذاهای سرشار از سبزیجات، میوه‌های تازه و چربی‌های مفید می‌تواند به سلامت پروستات کمک کند.

در مقابل، مصرف زیاد گوشت قرمز، غذاهای پرچرب و فست‌فودها ممکن است باعث افزایش التهاب و تشدید علائم شود.

نوشیدن مایعات کافی در طول روز نیز ضروری است، اما بهتر است مصرف مایعات در ساعات نزدیک به خواب محدود شود تا از تکرر ادرار شبانه پیشگیری شود.

کاهش مصرف کافئین، الکل و سیگار نقش قابل‌توجهی در کنترل علائم دارد. این مواد می‌توانند مثانه را تحریک کند و دفعات ادرار را زیاد کند.

مردانی که از داروهای خاصی مانند آنتی‌هیستامین‌ها استفاده می‌کنند، بهتر است با پزشک خود مشورت کنند؛ زیرا برخی از این داروها ممکن است جریان ادرار را مختل کنند و علائم را بدتر کنند.

در نهایت، انجام معاینات دوره‌ای پروستات و پیگیری وضعیت سلامتی از طریق پزشک متخصص اورولوژی، بهترین روش برای پیشگیری از تشدید علائم می باشد.

تشخیص زودهنگام تغییرات در اندازه یا عملکرد پروستات، این امکان را فراهم می‌کند که درمان‌های لازم در مراحل اولیه آغاز شوند و کیفیت زندگی فرد حفظ شود.