نقص دیواره بین دهلیزی چیست؟

‌دیوار بین دهلیزی یک اختلال قلبی مادرزادی است که در آن یک سوراخ یا نقص خاصی در دیواره ای از دو دهلیز قلب ایجاد می‌شود.

نقص دیواره بین دهلیزی باعث می‌شود تا خون از دهلیز چپ به دهلیز راست نشت پیدا کند که می تواند عوارض و مشکلات خاصی را ایجاد کند.

درمان های مختلفی برای این بیماری که بیماری مادرزادی قلبی است وجود دارد.

بیماری ASD بر اساس محل آنها در دیواره بین دهلیزی به انواع مختلفی تقسیم می شود که از آن میان نوع ثانویه ۸۰ درصد آنها را تشکیل می‌دهد.

انواع نقص دیواره بین دهلیزی

اگر بخواهیم انواع نقص دیواره بین دهلیزی را عنوان کنیم باید به سه نوع اصلی آن اشاره کرد:

• ASD اولیه یا سندروم پره‌دو: در این نوع نقص سوراخ در قسمت پایین دیواره بین دهلیزی قرار می گیرند و معمولاً با نقص در دریچه میترال همراه است.
• ASD ثانویه: این نوع نقص شایع ترین نقص دیواره بین دهلیزی است که در مرکز دیواره بین دهلیزی قرار می گیرد.
• ASD سینوسی: این نوع نقص در ناحیه ای از دیواره بین دهلیزی قرار می گیرد که به وریدهای بزرگ یا همان سینوس ونا متصل می‌شود.

اگر چه نقص دیواره بین دهلیزی می تواند یک عارضه جدی و خطرناک محسوب شود اما بسیاری از مبتلایان به این اختلال می توانند با درمان مناسب و به موقع زندگی سالم و فعال داشته باشند.

فراموش نکنید که کوتاهی در مورد درمان این نقص می تواند عوارض جدی مثل نارسایی قلبی و فشار خون بالا در ریه را به همراه داشته باشد.

به همین دلیل مهم است که چنین نقصی هر چه سریع تر و به درستی تشخیص داده شود تا درمان به موقع صورت پذیرد.

مهمترین علل نقص دیواره بین دهلیزی چیست؟

یکی از مهمترین سوالاتی که برای مبتلایان به نقص دیواره بین دهلیزی ایجاد می‌شود این است که چنین عارضه قلبی چطور و به چه علت برای آنها رخ داده است.

اساساً نقص دیواره بین دهریزی یک نقص قلبی مادرزادی محسوب می‌شود که ممکن است بنا به دلایل مختلف اتفاق بیفتد.

در ادامه به بررسی عوامل موثر در بروز این نقص می پردازیم:

عوامل ژنتیکی

یکی از مهمترین دلایل نقص های قلبی مادرزادی عوامل ژنتیکی و تاریخچه خانوادگی بیماران است.

برخی از اختلالات ژنتیکی مثل سندروم ترنر، اختلالات کروموزومی و حتی سندروم داون می تواند از علل اصلی نقص دیواره بین دهلیزی محسوب شود.

موتیشن های ژنتیکی که به عنوان تغییرات مخرب در ژن ها شناخته میشوند می توانند در عدم توسعه طبیعی قلب در دوران جنینی تاثیرگذار باشند در نهایت این عوارض می تواند باعث ایجاد نقص های قلبی مثل ASD شود.

عوامل محیطی

همانطور که گفته شد نقص دیواره بین دهلیزی می تواند یک اختلال مادرزادی باشد و درصد زیادی از مبتلایان به این عارضه به دلیل عفونت های دوره بارداری به چنین اختلالی مبتلا شده اند.

اگر در دوران بارداری بانوان در معرض عفونت هایی مثل سرخچه، زیکا و سیتومگالوویروس قرار بگیرند می تواند منجر به اختلالات وسیع در توسعه قلب جنین شود و باعث نقص های قلبی بسیار شدید و پیچیده خواهد شد.

مواجهه و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی خاص، برخی داروها و حتی الکل در دوران بارداری خطر ابتلا به نقص های قلبی را افزایش می دهد.

مصرف الکل در دوران جنینی تاثیر قابل توجه و مخرب بر نقص های قلبی دارد.

عوامل فیزیولوژیکی

یکی از فاکتورهای موثر بر نقص دیواره بین دهلیزی در افراد سن بالای مادر در بارداری است.

معمولاً کسانی که بعد از ۳۵ سالگی برای بارداری اقدام می کنند ریسک ابتلا به نقص های قلبی در نوزادان آنها نیز افزایش خواهد یافت.

بیماری های مزمن مثل دیابت و چاقی مادر خطر ابتلا به نقص دیواره دهلیزی را افزایش خواهد داد.

نقص در توسعه جنین

یکی از مهمترین فعالیت هایی که در دوران بارداری انجام میشود کنترل روند رشد جنین است.

اگر در طول توسعه جنینی قلب مراحل مختلف رشد خود را به درستی سپری نکند می توان در نهایت با اختلالاتی مثل نقص دیواره دهلیزی همراه باشد.

معمولاً چنین نقص هایی بر اثر عوامل ژنتیکی یا محیطی اتفاق می افتد و از آنجایی که روند توسعه قلب بسیار پیچیده است کوچک ترین اختلال می تواند به مشکلات بسیار بزرگ تبدیل شود.

آیا نقص دیواره بین دهلیزی درمان می شود؟

با توجه به اینکه نقص دیواره بین دهلیزی می تواند یک عارضه خطرناک و جدی محسوب شود مهم است که به محض تشخیص این نقص فرد تحت درمان قرار بگیرد.

برای شروع مسیر درمان دکتر علیرضا جبلی ابتدا اندازه و شدت نقص را ارزیابی نموده و مطابق با سن بیمار، علائم پیش آمده و عوارض احتمالی بهترین تکنیک درمانی را انجام می دهند.

نظارت و پیگیری پزشکی

به عنوان اولین مرحله برای درمان نقص دیواره بین دهلیزی نظارت و پیگیری صحیح از طرف پزشک انجام می‌شود.

در موارد خفیف بیماران نیاز به درمان فوری و فشرده ندارند و معمولاً توصیه میشود که تا مدتی بیمار تحت نظر قرار بگیرد تا وضعیت قلبی بیمار بررسی شود.

در ادامه برای اینکه پزشک بتواند ارزیابی دقیقی از قلب بیمار داشته باشد به صورت دوره ای اکوکاردیوگرافی انجام می‌شود و می توانند پیگیری صحیحی از روند درمان بیماری داشته باشند.

درمان دارویی ASD

در اقدام اول برای درمان پزشکی نقص دیواره بین دهلیزی انواع داروهای مختلف با هدف کنترل و کاهش عوارض تجویز می‌شوند.

این داروها معمولاً برای تنظیم ضربان قلب نامنظم و کنترل فشار خون بالا در ریه مناسب هستند.

این داروها شامل داروهای ادرار آور، ضد آریتمی، ضد پلاکت و داروهای کنترل کننده ضربان قلب می باشند.

کاتتریزاسیون قلبی

برای برخی از مبتلایان به نقص دیواره بین دهلیزی روش کاتتریزاسیون قلب توصیه می‌شود، در این روش درمانی متخصصان یک کاتتر را به رگ های خونی وارد می کنند و آن را به سمت قلب هدایت خواهند کرد.

در این فرایند از دستگاه خاص مثل یک پد یا پروتز استفاده می کنند تا محل سوراخ را مسدود نمایند.

این اقدام درمانی یک فرایند کم تهاجم محسوب می‌شود که به عنوان یک گزینه درمانی رایج برای ASD شناخته می‌شود.

جراحی باز قلب

اگر اقدامات درمانی گفته شده موثر نباشد و شدت آسیب بسیار زیاد باشد بیمار تحت جراحی باز قلب قرار می گیرد.

در این روش پزشک دیواره بین دهلیزی را ترمیم کرده و معمولاً نیاز است که بیمار برای مدتی در بیمارستان بستری بماند و البته دوره بهبودی طولانی پیش روی فرد خواهد بود.

با تمام این تفاسیر باید بدانید که برای درمان نقص دیواره بین دهلیزی هر اقدامی که انجام شود نیاز به پیگیری پس از درمان دارد.

بعد از درمان متخصصان پیگیری های طولانی مدت را ضروری دانسته و در دوره های مختلف با انجام کاردیوگرافی وضعیت قلبی بیمار را ارزیابی می‌ کنند تا از عملکرد صحیح آن یا وجود عوارض احتمالی مطلع شوند.

خطرات نقص دیواره بین دهلیزی

یکی از موضوعات نگران کننده در مورد نقص دیواره بین دهلیزی این است که آیا این بیماری می تواند خطرات جدی داشته باشد و به عنوان یک تهدید برای سلامت بیماران محسوب می‌شود یا خیر.

باید بدانید که نقص دیواره بین بطنی یک عارضه خطرناک است که نیاز به درمان فوری و رسیدگی به موقع دارد.

در صورتی که این اقدامات در زمان مناسب انجام نشود احتمال افزایش فشار خون در ریه نیز وجود دارد.

زمانی که نشت خون از دهلیز چپ به دهلیز راست اتفاق می‌افتد حجم خون در ریه نیز افزایش پیدا می کند این تغییرات غیر عادی باعث می‌شود تا فشار خون بالا در رگ های خونی ریه پایدار مانده و عوارض جدی و خطرناکی را ایجاد می کند.

در مورد خطرات نقص دیواره بین دهلیزی باید به نارسایی قلبی هم اشاره کرد. اگر به مرور زمان بار اضافه بر روی قلب و ریه افزایش پیدا کند منجر نارسایی قلبی می‌شود.

در این وضعیت علاوه بر نقض موجود در دیواره بین دهلیزی قلب توانایی پمپاژ خون کافی به بدن را از دست می دهد و بیماران دچار علائمی مثل تنگی نفس، خستگی و ورم در اندام های تحتانی می‌شوند.

با وجود نقص دیواره بین دهلیزی خطرات و عوارضی مثل عفونت های قلبی، نقص در عملکرد قلب و حتی سکته مغزی سلامت بیماران را به طور جدی تهدید می کند.

به مرور این عارضه تاثیر منفی خود را بر کیفیت زندگی بیماران اعمال کرده و فعالیت های روزمره برای افراد بسیار سخت می‌شود.

در نهایت باید بدانید که نقص دیواره بین دهلیزی حتی در حد خفیف می تواند عوارض و خطرات خاص خود را داشته باشد.

پس مهم است که به محض تشخیص آن برای درمان به موقع اقدامات لازم انجام پذیرد.