گرفتگی رگ های قلب

Atherosclerosis یا گرفتگی رگ قلب یکی از شایع‌ترین بیماری‌های قلبی است که سالانه افراد زیادی را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در این بیماری، سرخرگ‌های بزرگ بدن، معمولاً سرخرگ اصلی قلب (شریان کرونری)، به دلیل رسوب چربی در داخل آنها مسدود می‌شوند.

در نتیجه مسدود شدن این شریان‌ها، خون‌رسانی و در نتیجه رساندن اکسیژن و مواد مغذی به سایر قسمت‌های بدن مختل می‌شود.

به این بیماری، بیماری عروق کرونر قلب می‌گویند. گرفتگی رگ قلب یکی از شایع‌ترین بیماری‌های قلبی است.

علت گرفتگی رگ های قلب چیست؟

عامل اصلی گرفتگی رگ های قلب رسوب پلاک هایی است که در دیواره داخلی رگ ها تجمع پیدا می کند.

با توجه به اینکه پلاک ها درصد بسیار زیادی چربی در ترکیبات خود دارند و البته با وجود گلبول های سفید و سلول های خونی دیگر با جمع شدن در قسمت های داخلی رگ ها سبب تنگ شدن و در موارد شدیدتر مسدود شدن کامل رگ های خونی خواهد شد.

زمانی که رسوب پلاک های چربی در محل انسداد رگ افزایش پیدا می کند میزان تنگی رگ ها بیشتر شده و جریان خون فشار بیشتری بر پلاک ها وارد می کند.

فشار وارده در نهایت باعث نازک شدن دیواره رگ ها شده و و در نهایت فشار غیر طبیعی به رگ ها و نهایتاً به قلب وارد می‌شود.

این فشار غیرطبیعی در نهایت باعث بروز علائم خاصی در عملکرد قلب می‌شود که ممکن است سلامت بدن را به طور جدی تهدید کند.

با تمام این تفاسیر باید بدانید که علت اصلی گرفتگی رگ ها و ایجاد چنین تغییراتی عواملی مثل فشار خون بالا و یا کلسترول زیاد در بدن است.

کسانی که به چاقی بیش از حد مبتلا هستند احتمالاً بر اثر افزایش تری گلیسیرید و یا به دنبال آن با مصرف سیگار درصد گرفتگی رگ های قلب را افزایش می دهند.

همچنین اگر فردی به دیابت کنترل نشده مبتلا باشد و عفونت باعث گرفتگی رگ های قلب شود سلامت قلب به طور جدی به خطر افتاده و احتمال گرفتگی های شدید وجود دارد.

از دیگر علل موثر بر گرفتگی رگ های قلب باید به سبک زندگی ناسالم اشاره کرد.

همه کسانی که با کم تحرکی و البته رژیم غذایی نامناسب سلامت بدن را به خطر می اندازند احتمالاً عوارض آن را ابتدا با گرفتگی رگ ها تجربه خواهند کرد.

البته برخی از بیماران مبتلا به گرفتگی عروق چنین عارضه ای را با افزایش سن تجربه می کنند و ممکن است افزایش سن احتمال ابتلا به آترواسکلروز را بیشتر کند.

در مورد گرفتگی رگ ها سابقه خانوادگی افراد در بیماری های قلبی و عروقی مطرح است به نوعی می توان گفت که ژنتیک تاثیر قابل توجهی بر گرفتگی رگ های قلب دارد.

علائم گرفتگی رگ های قلب چیست؟

یکی از شایع ترین مشکلاتی که با وجود فشار خون بالا، چاقی، استفاده از سیگار یا بیماری های زمینه ای سلامت افراد تهدید می کند گرفتگی های محدود تا شدید است که در رگ های قلب اتفاق می افتد.

بدون توجه به اینکه گرفتگی رگ ها به چه علت اتفاق افتاده است این عارضه علائم خاصی را در بدن بیماران ایجاد می کند.

به نوعی می توان گفت که تمامی این علائم زنگ خطری می باشد که اگر افراد به موقع به آنها رسیدگی کنند این گرفتگی ها سریعاً برطرف می‌شود و سلامت شخص به خطر نخواهد افتاد.

گرفتگی رگ در هر محدوده از بدن که اتفاق بیفتد آسیب ها و دردهای غیرطبیعی را در همان قسمت تجربه خواهید کرد، ضمن اینکه هر میزان گرفتگی، سلامت قلب و عروق کرونر را در قسمت های مختلف بدن به خطر خواهد انداخت.

اگر یک یا چند مورد از علائم گفته شده را تجربه می کنید احتمالاً با این مسئله مواجه خواهید شد که چطور متوجه شویم گرفتگی رگ برایمان اتفاق افتاده است؟

متخصصان بر این باورند که اگر افراد به طور ناگهانی و غیرطبیعی متوجه شوند که دردی در قفسه سینه اتفاق می افتد و همراه با تنگی نفس است احتمالاً این مسئله مربوط به گرفتگی عروق خواهد بود.

اگر با حالت غیر طبیعی در طی روز احساس خستگی می کنید، تعریق بیش از حد بدن را تجربه می کنید و دچار لکنت زبان می‌شوید می تواند نشانه ای از گرفتگی عروق باشد.

گرفتگی رگ قلب باعث می‌شود تا افراد احساس سرگیجه، اختلال در نعوظ و حتی سوء هاضمه را نیز تجربه کنند.

به همین دلیل است که هر نوع عارضه غیر طبیعی و شرایط نامتعادل در بدن باید هر چه سریع تر ارزیابی شود زیرا اگر عوارض پیش آمده مربوط به گرفتگی عروق باشد بهتر است سریعاً اقدامات درمانی برای بهبود و بازگشایی رگ ها انجام پذیرد.

احساس سوزش و درد شدید قفسه سینه در گرفتگی رگ‌ها

یکی از مهمترین علائم گرفتگی رگ های قلب احساس سوزش و درد بسیار شدیدی است که در قفسه سینه اتفاق می افتد.

به مرور زمان گرفتگی ها باعث می‌شود تا افراد متوجه احساس سنگینی و یا فشار غیر طبیعی بر قفسه سینه می‌شوند.

تپش قلب ناشی از گرفتگی رگ های قلب

فرد مبتلا به گرفتگی رگ ها گاهی اوقات تپش قلب خود را به شکلی آزاردهنده احساس می‌کند.

هر چقدر که میزان گرفتگی رگ ها بیشتر شود احتمالاً تپش قلب نامنظم شده و در موارد غیر عادی شدت پیدا می کند.

توجه داشته باشید که تپش قلب ناشی از انسداد عروق کرونر می‌تواند هم در شرایط عادی و هم در حین فعالیت بدنی شدید یا کوتاه مدت رخ دهد.

تنگی نفس و تپش قلب از علائم انسداد عروق کرونر است. بنابراین، اگر احساس می‌کنید ضربان قلب شما در طول روز نامنظم، شدید و آزاردهنده است، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

آریتمی قلبی همیشه هنگام تحرک و فعالیت رخ نمی دهد، برخی از افراد با وجود گرفتگی رگ ها نامنظم بودن تپش قلب را حتی در زمان استراحت و خواب هم تجربه خواهند کرد.

تنگی نفس در بیماری گرفتگی رگ های قلب

از علائم مهم و شایع گرفتگی عروق و رگ ها می توان به بروز تنگی نفس اشاره کرد.

اگرچه تنگی نفس یکی از علائم بیماری عروق کرونر قلب است، اما هر نوع تنگی نفسی نشان دهنده این بیماری نیست.

اگر تنگی نفس با احساس درد در قفسه سینه همراه باشد (اگر فرد فعالیت بدنی شدیدی نداشته باشد و این اتفاق به طور معمول رخ دهد)، معمولاً نشان دهنده انسداد عروق کرونر قلب خواهد بود.

فشار خون به دلیل گرفتگی رگ های قلب

اگر میزان گرفتگی رگ های منتهی به کلیه افزایش پیدا کند معمولاً این عارضه سبب افزایش فشار خون در بیماران می‌شود و گرفتگی رگ در قسمت پا باعث درد پا و عضلات شده که احتمالاً درمان موثر برای آنها پیدا نخواهد شد.

تشخیص گرفتگی رگ های قلب

پزشک فرد را معاینه کرده و علائم و سابقه خانوادگی این بیماری را بررسی می‌کند. آزمایش‌های زیر برای تشخیص گرفتگی رگ‌های قلب استفاده می‌شوند:

نوار قلب

برای اندازه‌گیری فعالیت الکتریکی قلب و ارزیابی آسیب قلبی از الکتروکاردیوگرام استفاده می شود.

آنژیوگرافی

آنژیوگرافی از تصویربرداری اشعه ایکس برای گرفتن عکس از شریان‌های کرونری و رگ‌های خونی قلب استفاده می‌کند.

در این روش، یک رنگ مخصوص از طریق کاتتر به رگ خونی تزریق می‌شود و این رنگ باعث می‌شود رگ‌های خونی شناسایی شده و یک تصویر واضح با اشعه ایکس گرفته شود.

در ارتباط با بیماری عروق کرونر و آنژیوگرافی، باید توجه داشت که این روش به پزشکان کمک می‌کند تا مشکلات مربوط به شریان‌های کرونری مانند گرفتگی رگ ها یا برگشت خون از طریق دریچه‌های قلب را تشخیص دهند.

آنژیوگرافی قلبی سی تی اسکن (CTCA)

این یک روش اسکن است که تصاویر قلب را ثبت می‌کند. قبل از تصویربرداری، یک رنگ مخصوص به داخل ورید تزریق می‌شود. این رنگ هرگونه انسداد در شریان‌های کرونری را شناسایی کرده و به تشخیص بیماری قلبی کمک می‌کند.

تست ورزش

در این آزمایش، فرد در مطب پزشک روی تردمیل یا دوچرخه ثابت راه می‌رود در حالی که الکتروکاردیوگرام، ضربان قلب و فشار خون او کنترل می‌شود.

کاتتریزاسیون قلبی

در این آزمایش، پزشک یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر به نام کاتتر را از طریق رگ خونی در بازو یا پا وارد قلب می‌کند.

یک رنگ مخصوص از طریق کاتتر تزریق می‌شود و از تصاویر اشعه ایکس برای دیدن داخل قلب استفاده می‌شود.

پیشگیری از گرفتگی رگ های قلب

پیشگیری از بیماری قلبی و گرفتگی رگ های قلب بهترین راه برای درمان این بیماری خطرناک است.

بهترین روش‌ پیشگیری از تنگ شدن یا انسداد عروق و تجمع پلاک، باید سبک زندگی سالمی را انتخاب کنید.

روش پیشگیری از گرفتگی رگ های قلب مشابه روش‌های پیشگیری از بیماری قلبی است. بنابراین، نکات زیر را در برنامه زندگی خود بگنجانید:

رژیم غذایی سالم، پرهیز از نوشیدنی‌های الکلی، عدم مصرف دخانیات و مواد مخدر، ورزش برای بیماری عروق کرونر قلب و فعالیت بدنی از راه‌های پیشگیری از گرفتگی رگ های قلب هستند.

مصرف غذاهای حاوی چربی‌های غیراشباع مانند ماهی‌های چرب، آووکادو، روغن زیتون، آجیل، دانه‌ها و گردو، سطح کلسترول بد خون را پایین نگه می‌دارد و از بیماری عروق کرونر قلب جلوگیری می‌کند.

مصرف برخی غذاها نیز در پیشگیری از گرفتگی رگ های قلب مؤثر خواهد بود:

• مصرف سیب، کلسترول و فشار خون را تنظیم می‌کند و مصرف روزانه یک سیب خطر حمله قلبی را کاهش می‌دهد.
• لیمو به دلیل دارا بودن ویتامین C، آنتی‌اکسیدانی است که می‌تواند با تنظیم فشار خون، التهاب عروق را کاهش دهد و نقش مؤثری در درمان بیماری گرفتگی رگ های قلب داشته باشد.
• جو دوسر مانند روغن زیتون به دلیل داشتن چربی خوب، کلسترول بد را کاهش می‌دهد. مصرف جو دوسر به دلیل خاصیت تصفیه خون برای بیماران مبتلا به تصلب شرایین توصیه می‌شود.
• انار با تصفیه خون از انسداد عروق قلب جلوگیری می‌کند.
• اسفناج با داشتن پتاسیم، آهن و فیبر، یکی از مواد غذایی مفید برای جلوگیری از انسداد عروق قلب یا تنگی عروق کرونر است.

درمان گرفتگی رگ های قلب

بسیاری از کسانی که با علائم و نشانه های گرفتگی قلب به پزشک مراجعه می کنند تحت بررسی و معاینات دقیق قرار گرفته و در صورت نیاز روش های تشخیصی مانند آنژیوپلاستی انجام می پذیرد.

در اکثر مواقع برای بیمارانی که تحت آنژیوپلاستی قرار می گیرند در صورت برخورد پزشک با گرفتگی های شدید و محل تنگی عروق احتمالاً در همان مرحله مسیر درمان را شروع می کنند.

با توجه به اینکه لوله نازک به نام کاتتر به محل تنگی عروق ارسال می‌شود در صورت نیاز و صلاحدید پزشک متخصص مانند دکتر علیرضا جبلی با استفاده از بالن اقدام به باز کردن تنگی عروق می کنند.

در این مورد می توان از بالن استفاده کرد که با باد کردن آن اقدام به باز شدن رگ ها می کنند.

برای اینکه شرایط پایداری در عروق دچار گرفتگی حاکم شود احتمالاً با استفاده از یک فنر فلزی که اصطلاحا به آن استنت گفته می‌شود تلاش می کنند گرفتگی رگ ها را برطرف کرده و به سلامت عروق کمک می کنند.

در صورت نیاز روش درمانی دیگر برای رفع گرفتگی رگ های قلب جراحی بای پس عروق کرونر است.

اگر شدت گرفتگی ها بسیار زیاد باشد از یک رگ سالم بدن مانند پا یا قفسه سینه استفاده کرده تا مسیر جدیدی را برای جریان خون فراهم سازند.

در شروع مسیر درمان برای بهبود گرفتگی عروق حتی اگر انجام جراحی هم الزامی باشد نیاز است که بیماران مصرف دارو را شروع کنند.

داروهای تجویز شده برای درمان گرفتگی عروق قلب شامل:

• داروهای کاهش دهنده کلسترول
• داروهای کاهش دهنده فشار خون
• داروهای رقیق کننده خون

البته برای تسکین درد قفسه سینه داروهای نیترات نیز برای بیماران تجویز می‌شود.

برای باز شدن رگ های قلب چه بخوریم؟

یکی از روش های معمول و کاربردی برای رفع انسداد رگ های قلب استفاده از انواع مواد خوراکی است که سبب پاکسازی بدن و عروق قلبی می‌شود.

همواره توصیه می‌شود که از مصرف چربی زیاد در انواع غذاهای روزانه پرهیز کرده و رژیم غذایی خود را به درستی اصلاح کنید.

برای جلوگیری و درمان انسداد رگ ها سیر از جمله مواد غذایی بسیار مفید است، کلسترول را در بدن کاهش می دهد و جریان خون را در رگ ها راحت تر می کند، همه روزه از سیر به عنوان چاشنی و ادویه در غذاهای خود استفاده کنید.

برای درمان گرفتگی عروق قلب مصرف سیب بسیار مفید است، خوردن سیب فشار خون و کلسترول را در بدن تنظیم می کند.

اگر روزانه یک عدد سیب را مصرف کنید خطر ابتلا به سکته قلبی و گرفتگی عروق را کاهش خواهید داد.

برای کمک به عملکرد قلب و عروق از انواع ماهی استفاده کنید، ماهی منبع غنی از امگا ۳ است که می توانید از طریق مصرف انواع غذاهای دریایی این ماده ارزشمند را به بدن برسانید.

برای داشتن بدن سالم و جلوگیری و حتی درمان گرفتگی عروق از چربی های اشباع نشده استفاده کنید.

در بین انواع روغن، مصرف روغن زیتون به همه افراد توصیه می‌شود به ویژه کسانی که در مسیر درمان گرفتگی عروق قرار دارند.

برای کاهش کلسترول خون می توانید از جو دو سر به عنوان یک ماده خوراکی ارزشمند استفاده کنید.

جو دوسر تاثیر فوق‌العاده‌ای بر پاکسازی رگ ها داشته و برای افراد مبتلا به گرفتگی رگ قلب مناسب است.

عوارض گرفتگی رگ های قلب

افرادی که از گرفتگی رگ های قلب رنج می‌برند باید در فواصل زمانی مشخص به پزشک متخصص خود مراجعه کنند.

طبق دستور پزشک، داروهای آن افراد باید به موقع مصرف شود و دستورالعمل‌های درمانی به طور کامل رعایت شود تا عوارض بیماری عروق کرونر قلب به حداقل برسد.

بهتر است به خاطر داشته باشید که اگر دستورات پزشک را نادیده بگیرید و داروها را به موقع مصرف نکنید، بیماری شما پیچیده خواهد شد.

یکی از مهمترین عوارض بیماری عروق کرونر قلب، سکته مغزی و نارسایی قلبی است. این بیماری را جدی بگیرید و در حفظ سلامتی خود کوشا باشید.

سوالات متداول

آیا تغییرات فشار خون در طول روز می‌تواند نشانه‌ای از گرفتگی رگ های قلب باشد؟

تغییرات طبیعی فشار خون در طول روز معمولاً با فعالیت‌های روزانه و استرس‌های مختلف مرتبط است.

با این حال، نوسانات غیرطبیعی و شدید ممکن است نشانه‌ای از مشکلات قلبی عروقی، از جمله بیماری عروق کرونر قلب باشد.

معاینات پزشکی دقیق‌تر، مانند آزمایش‌های استرس قلبی و تصویربرداری عروقی، می‌توانند برای تشخیص دقیق‌تر مفید باشند.

آیا کمبود خواب می‌تواند خطر گرفتگی رگ های قلب را افزایش دهد؟

بله، مطالعات نشان داده‌اند که کمبود مزمن خواب می‌تواند منجر به افزایش فشار خون، التهاب و سطح کلسترول نامطلوب شود که همه اینها می‌توانند به گرفتگی‌ رگ‌های قلب منجر شوند.

خواب کافی و با کیفیت برای حفظ سلامت قلب بسیار مهم است.

آیا گرفتگی رگ‌های قلب می‌تواند باعث کاهش حافظه و شناخت شود؟

برخی تحقیقات نشان داده‌اند که کاهش جریان خون به مغز ناشی از تنگ شدن رگ های قلب می‌تواند منجر به مشکلات شناختی و حافظه شود.

ارتباط بین سلامت قلب و مغز بسیار پیچیده است و نیاز به بررسی بیشتر دارد.

گرفتگی رگ قلب بیشتر در چه سنی اتفاق می‌افتد؟

بیشترین احتمال گرفتگی رگ قلب در افراد بالای ۶۵ سال دیده می‌شود. با این حال، این مشکل می‌تواند در هر سنی بروز کند.

در افراد جوان‌تر (۳۵ تا ۶۴ سال)، وجود چاقی و فشار خون بالا باعث افزایش ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی خواهد شد.

کدام رگ قلب دچار گرفتگی خطرناک‌تر است؟

گرفتگی در سرخرگ کرونر اصلی چپ خطر بیشتری دارد، زیرا این سرخرگ وظیفه خونرسانی به بخش وسیعی از عضله قلب، به‌ویژه بطن چپ را بر عهده دارد.

انسداد در این رگ می‌تواند موجب کاهش خونرسانی گسترده به قلب شده و در نهایت باعث بروز حمله قلبی شدید و اختلال جدی در عملکرد قلب گردد.